Haal AI uit de black-box

Joëlle Dirksz, oprichter van UnboxingAI, over waarom AI pas waarde krijgt als mensen begrijpen wat het doet, en waarom ze zich als Founding Member aansloot bij BRAIN Nederland.

Leestijd 4 min
Haal AI uit de black-box

Meer dan tien jaar werkt Joëlle Dirksz binnen de (semi-)overheid aan data, data science, digitale transformatie en organisatieontwikkeling. Ze zag van dichtbij hoeveel AI organisaties te bieden heeft en hoe lastig het tegelijkertijd is om daarin de juiste keuzes te maken. Precies die zoektocht werd de aanleiding voor UnboxingAI. Haar missie is even helder als ambitieus: haal AI uit de black box.

“Ik geloof dat AI pas waarde toevoegt als mensen begrijpen wat het kan, organisaties weten hoe ze het verantwoord kunnen inzetten en AI goed is ingebed in de dagelijkse praktijk,” vertelt Joëlle. Het is die drieslag, begrip, verantwoordelijkheid en inbedding, die de rode draad vormt door alles wat ze doet.

DE MENS ACHTER DE TECHNOLOGIE

Waarom het uiteindelijk om mensen draait

Voor Joëlle is AI nooit een op zichzelf staand systeem. “Voor mij draait AI uiteindelijk om de mensen die ermee werken en de inwoners of klanten die er iets van merken.” De maatstaf is dan ook eenvoudig: leidt AI tot betere dienstverlening, slimmer werken en meer ruimte voor de menselijke maat? Dan pas heeft het écht waarde.

UnboxingAI helpt organisaties om AI begrijpelijk, toegankelijk en toepasbaar te maken, zodat ze het met vertrouwen kunnen inzetten én goed kunnen organiseren. Geen technologie om de technologie, maar techniek die dienstbaar is aan het werk en aan de mensen die dat werk doen.

“Mijn missie: haal AI uit de black box.”

Joëlle Dirksz, oprichter van UnboxingAI

VAN HYPE NAAR WAARDE

De nuchtere fase van AI

De AI-hype maakt volgens Joëlle langzaam plaats voor een nieuwe, gezondere fase. “Organisaties kijken niet langer alleen naar wat er technisch mogelijk is, maar stellen steeds vaker de vraag: voegt dit echt iets toe?” En dat is precies de vraag die ze graag ziet. Van chatbots die klanten vooral frustreren tot functionaliteiten die zijn toegevoegd omdat het nu eenmaal kán: veel mensen zijn daar inmiddels wel klaar mee.

AI is voor haar geen doel op zich, maar een middel om mensen beter te ondersteunen. “De beste toepassingen nemen repetitief werk uit handen, ondersteunen professionals en geven juist meer ruimte voor persoonlijk contact, creativiteit en menselijke afwegingen.”

“Niet alles wat kan met AI, moet je ook willen.”

Joëlle Dirksz, oprichter van UnboxingAI

BEGIN BIJ HET WAAROM

Verantwoord AI-gebruik start aan de bestuurstafel

Juist daarom hebben bestuurders en het management een belangrijke verantwoordelijkheid, benadrukt Joëlle. De keuzes die je maakt over de inzet van AI raken de hele organisatie: de manier waarop medewerkers werken én hoe inwoners en klanten de dienstverlening ervaren. “Verantwoord AI-gebruik begint niet met de vraag ‘Hoe zetten we AI in?’, maar met ‘Waarom zetten we AI in?’”

Dat vertaalt ze naar een praktische aanpak. Een goed startpunt is de AI Act-nulmeting: organisaties krijgen inzicht in waar ze staan, welke verplichtingen de Europese AI Act met zich meebrengt en welke stappen nodig zijn om AI verantwoord in te zetten. Het resultaat is een helder overzicht en concrete handvatten om gericht verder te bouwen.

Daarnaast ondersteunt ze organisaties bij het ontwikkelen van een AI-strategie, het inrichten van AI-governance en het opstellen van duidelijke kaders voor verantwoord AI-gebruik. Is een organisatie klaar om AI concreet toe te passen, dan begeleidt ze de realisatie van toepassingen die aansluiten bij de ambities, processen en maatschappelijke verantwoordelijkheid van de organisatie.

Haar focus ligt op gemeenten en andere (semi-)publieke organisaties. Door haar ervaring binnen de publieke sector kent ze de uitdagingen van binnenuit: de balans tussen innovatie, wet- en regelgeving, maatschappelijke verantwoordelijkheid en goede dienstverlening. “Juist in die context wil ik AI begrijpelijk maken, zodat organisaties met vertrouwen de juiste keuzes kunnen maken en medewerkers AI op een veilige en effectieve manier kunnen gebruiken.”

SAMEN VERANTWOORDELIJKHEID NEMEN

Waarom UnboxingAI Founding Member werd

Volgens Joëlle maken we nu een belangrijke keuze over hoe AI zich de komende jaren ontwikkelt. Blijft de focus liggen op wat technologisch mogelijk is? Of zorgen we er samen voor dat AI wordt ingezet op een manier die mensen écht verder helpt?

“Dat vraagt om meer dan alleen technologische innovatie. Het vraagt om samenwerking, het delen van kennis en het nemen van gezamenlijke verantwoordelijkheid voor het verantwoorde gebruik van AI.” Door met elkaar in gesprek te blijven en ervaringen uit te wisselen, kan AI op een zorgvuldige, transparante en mensgerichte manier worden toegepast.

Dat is precies de reden waarom ze zich als Founding Member bij BRAIN Nederland aansloot. “Ik zie BRAIN Nederland als een plek waar professionals en organisaties samen verantwoordelijkheid nemen voor de manier waarop AI zich in Nederland ontwikkelt en wordt toegepast.” Haar boodschap aan collega-aanbieders is dan ook uitnodigend: iedere AI-georiënteerde organisatie die wil bijdragen aan verantwoord AI-gebruik, kan iets toevoegen aan en leren van een brancheorganisatie als BRAIN Nederland.