Waarom bereikt groeikapitaal nog maar een klein deel van de Nederlandse AI-bedrijven?

Nederland telt duizenden AI-bedrijven, maar het meeste groeikapitaal belandt bij een kleine groep koplopers. Wat betekent dat voor de rest?

Leestijd 5 min
Waarom bereikt groeikapitaal nog maar een klein deel van de Nederlandse AI-bedrijven?

Nederland telt naar schatting ongeveer tweeduizend AI-bedrijven. Toch is slechts van een relatief klein deel publiek bekend dat zij externe investeringen hebben ontvangen. Tegelijkertijd gaat een groot gedeelte van het beschikbare groeikapitaal naar een kleine groep kapitaalintensieve ondernemingen.

Dat blijkt uit een analyse van investeringsgegevens door RankmyAI, een initiatief van de Hogeschool van Amsterdam, waarover Het Financieele Dagblad publiceerde.

Voor BRAIN Nederland is dit een belangrijk signaal. Niet omdat het verkeerd is dat succesvolle Nederlandse AI-bedrijven grote investeringen aantrekken. Integendeel. Deze bedrijven laten zien dat Nederland internationaal kan meedoen. De uitdaging is vooral om ervoor te zorgen dat veel meer AI-bedrijven, ondernemers en vernieuwende initiatieven de kans krijgen om te groeien.

Want AI is niet zomaar een nieuwe technologie. Het wordt een steeds belangrijker onderdeel van onze economie, arbeidsmarkt en samenleving. Juist daarom moeten we nu investeren in een brede, professionele en toekomstbestendige Nederlandse AI-sector.

AI-investeringen zijn sterk geconcentreerd

Volgens de analyse is van bijna driehonderd Nederlandse AI-bedrijven publiek bekend dat zij groeikapitaal hebben ontvangen. Dat komt neer op ongeveer 15% van de circa tweeduizend AI-bedrijven die Nederland naar schatting telt.

Dat betekent niet automatisch dat de overige bedrijven helemaal geen financiering hebben gekregen. Veel organisaties maken investeringsinformatie niet openbaar. Andere ondernemingen groeien vanuit eigen inkomsten of hebben bewust geen externe investeerders.

Wel laat het onderzoek zien dat het publiek bekende investeringskapitaal sterk geconcentreerd is. De vijf meest gefinancierde bedrijven zijn samen verantwoordelijk voor 46% van het totale publiek meetbare investeringsvolume van $5,7 mrd.

Vooral bedrijven die zich bezighouden met AI-hardware, chips, cloudtechnologie, landbouw en energie trekken grote investeringen aan. Dat zijn vaak ondernemingen die veel geld nodig hebben voor onderzoek, ontwikkeling, infrastructuur en internationale groei.

Nederlandse AI-bedrijven die advies geven, praktische toepassingen ontwikkelen of AI-diensten aanbieden, trekken gemiddeld aanzienlijk minder kapitaal aan.

Nederland investeert minder dan de buurlanden

Ook het bedrag dat gemiddeld per Nederlands AI-bedrijf wordt geïnvesteerd, blijft achter bij enkele andere Europese landen.

De mediaan van de publiek bekende investeringen ligt in Nederland op $2,1 mln. In Frankrijk bedraagt die mediaan $4,7 mln en in Duitsland $5,5 mln.

Dat verschil verdient aandacht. Nederland beschikt over sterke universiteiten, hoogwaardige technische kennis, innovatieve ondernemers en internationaal toonaangevende sectoren. Toch blijkt het voor veel bedrijven lastig om voldoende kapitaal te vinden voor de stap van een veelbelovende AI-oplossing naar een schaalbare onderneming.

Juist die groeifase is bepalend. Zonder voldoende financiële ruimte kunnen bedrijven minder snel medewerkers aannemen, producten verbeteren, markten betreden en investeren in veiligheid, privacy en verantwoord AI-gebruik.

Een goed idee alleen is niet voldoende. Bedrijven hebben ook tijd, kennis, klanten, samenwerkingspartners en groeikapitaal nodig.

Meer ondersteuning dan alleen investeringsgeld

Het versterken van de Nederlandse AI-sector vraagt om meer dan alleen kapitaal. Veel AI-bedrijven hebben ook behoefte aan zichtbaarheid, betrouwbare samenwerkingspartners, toegang tot klanten, kennis over wetgeving en mogelijkheden om ervaringen uit te wisselen.

Daarnaast moeten bedrijven duidelijk kunnen maken waarin zij zich onderscheiden. Investeerders en opdrachtgevers kijken niet alleen naar de technologie. Zij willen weten welk probleem wordt opgelost, of er betalende klanten zijn, hoe schaalbaar de oplossing is en hoe verantwoord met data en AI wordt omgegaan.

Professionalisering, transparantie en vertrouwen zijn daarom minstens zo belangrijk als financiering.

BRAIN Nederland wil bedrijven en initiatieven daarbij ondersteunen. Als brancheorganisatie brengen we AI-bedrijven, kennisinstellingen, experts, opdrachtgevers, investeerders en andere betrokken partijen dichter bij elkaar.

BRAIN Nederland helpt nieuwe koplopers ontstaan

BRAIN Nederland wil niet alleen aandacht geven aan de bedrijven die al succesvol zijn. We willen juist ook ruimte creëren voor ondernemingen en initiatieven die nog aan het begin van hun groei staan.

Dat doen we door Nederlandse AI-bedrijven zichtbaarder te maken, kennis te delen, samenwerking te stimuleren en partijen met elkaar te verbinden. Ook zetten we ons in voor kwaliteit, verantwoord AI-gebruik en verdere professionalisering van de sector.

Een sterke AI-sector ontstaat immers niet door enkele winnaars. Daarvoor is een breed ecosysteem nodig waarin startups, scale-ups, mkb-bedrijven, specialisten, onderzoekers en gevestigde organisaties elkaar versterken.

Nederland heeft het talent en de kennis. Nu moeten we ervoor zorgen dat veelbelovende bedrijven ook de gelegenheid krijgen om door te groeien.

Investeren in AI is investeren in de toekomst

De ontwikkeling van AI zal grote gevolgen hebben voor vrijwel iedere organisatie en sector. De bedrijven die vandaag worden ondersteund, bouwen aan de oplossingen, werkgelegenheid en economische kansen van morgen.

Daarom moeten we voorkomen dat waardevolle AI-initiatieven verdwijnen doordat zij onvoldoende zichtbaar zijn, geen toegang hebben tot de juiste netwerken of niet tijdig ondersteuning vinden.

BRAIN Nederland wil bijdragen aan een klimaat waarin meer Nederlandse AI-bedrijven kunnen groeien. Niet door iedereen hetzelfde pad te laten volgen, maar door verbinding, kennis, vertrouwen en kansen te creëren.

Want Nederland heeft niet slechts een paar AI-koplopers nodig. We hebben een sterke, diverse en professionele AI-sector nodig die klaar is voor de toekomst.

Bron en verder lezen: Richard Smit, Investeringen in AI-bedrijven gaan naar een klein groepje koplopers, Het Financieele Dagblad: https://fd.nl/bedrijfsleven/1603031/investeringen-in-ai-bedrijven-gaan-naar-een-klein-groepje-koplopers